Robert Mugabe zaprzysiężony na kolejną kadencję prezydenta Zimbabwe. To czyni go przywódcą najdłużej rządzącym afrykańskim państwem. Niegdyś kwitnący kraj popada jednak w ruinę – o tym w „Więcej świata”.
Akcja powieści „Babcia 19 i sowiecki sekret” autorstwa Ondjakiego rozgrywa się w Angoli „w czasach, które starsi określają Dawniej” (s. 10), czyli na początku lat 80. ubiegłego wieku. Pisarz przenosi nas do Luandy, a dokładnie na jej nadmorskie przedmieścia do Plaży Biskupiej (Praia do Bispo), gdzie – nieopodal dawnego Pałacu Episkopatu – powstać ma Mauzoleum Agostinho Neto. W powieści angolskiego pisarza przedstawiono walkę o pamięć i identyfikację polityczną toczoną w postkolonialnej przestrzeni miejskiej, spory o pomniki i sanktuaria władzy nieobce także polskiemu społeczeństwu.
– Ostatnie wybory prezydenckie to początek nowej drogi dla Mali, transformacji. Miejmy nadzieję, że nowe władze będą potrafiły zdiagnozować główne problemy społeczne kraju i przywrócą mu niezależność – mówi Błażej Popławski z Polskiego Towarzystwa Afrykanistycznego.
Miniony rok dostarczył politologom wiele cennego materiału do opisu demokratyzacji w Afryce. Badacze akademiccy i publicyści podjęli debatę, na ile procesy geopolityczne zachodzące w państwach Maghrebu są w stanie oddziaływać na wieloetniczne kraje położone na południe od Sahary. Niestety, ale w rozważaniach tych zniknął zupełnie głos samych Afrykanów. Niedawno na polskim rynku wydawniczym ukazała się praca, która wychodzi poza utarte schematy myślenia politologów o Afryce. „Demokratyzacja w Afryce Subsaharyjskiej. Perspektywa zachodnioafrykańskiej myśli politycznej” (Wyd. ASPRA-JR, Warszawa 2013) Krzysztofa Trzcińskiego to książka ważna, warta polecenia osobom ciekawym „african solution for african problems”.
Peter Godwin urodził się w Rodezji, w której – po proklamowaniu Republiki Zimbabwe – dorastał. Kształcił się natomiast na Wyspach Brytyjskich, teraz jako dziennikarz pracuje w Stanach Zjednoczonych. W swojej poprzGodwin_Strachedniej, wydanej w 2007 roku, książce „Gdzie krokodyl zjada słońce” (polski przekład – 2008 rok) opisał okoliczności dojścia do władzy Roberta Mugabe oraz prowadzoną przez niego politykę etniczną (podsycanie resentymentów między plemionami Szona i Ndebele, antagonizmu między mieszkańcami Harare i Bulawayo) i ekonomiczną (prześladowanie białych farmerów). W „Strachu”, najnowszym reportażu Godwina, został przedstawiony obraz Zimbabwe z przełomu 2008 i 2009 roku – okresu, kiedy reżim Mugabe zaczął powoli chwiać się w posadach, a opozycja – choć krwawo prześladowana – konsolidowała swoje stanowisko. Garwe, czyli krokodyl – totem klanowy Mugabe – pożarł już tutaj słońce, doszczętnie zniszczył kraj i społeczeństwo, przeobrażając je w „dystopię” (s. 195). Co warto podkreślić, „Strach” ukazuje się w Polsce w 2013 roku, ważnym momencie dla Zimbabwe. To rok referendum konstytucyjnego, przyjęcia ustawy zasadniczej oraz wyborów powszechnych.
– Już rok temu jeden z wnuków chciał sprzedać prawa do transmisji pogrzebu dziadka. Teraz kłótnia w rodzinie ciężko chorego Mandeli gorszy całą Republikę Południowej Afryki i nie tylko – mówił w „Raporcie o stanie świata” Błażej Popławski z Polskiego Towarzystwa Afrykanistycznego.
„Rozkosz zemsty. Socjologia historyczna mobilizacji ludobójczej” Lecha M. Nijakowskiego jest książką poświęconą ludobójstwom, czystkom etnicznym i masakrom.
To jedna z niewielu prac dostępnych polskim czytelnikom, która ujmuje badany problem w szerokiej perspektywie porównawczej, nie poprzestając na jałowych sporach na temat „historycznej osobliwości” Holokaustu bądź debatach, czy zbrodnia katyńska nosiła znamiona ludobójcze, a może była zwykłą czystką motywowaną pobudkami politycznymi.
