Co łączy opowieści o losach londyńskich maklerów z opisem codziennego życia Jorubów z Nigerii? Czym różni się etniczność od pojęcia narodu? I dlaczego etniczność nie kłóci się z nowoczesnością? To tylko nieliczne z zagadnień, które porusza w książce „Etniczność i nacjonalizm” norweski antropolog.
Polacy kojarzyć będą Soczi z sukcesami Justyny Kowalczyk i Kamila Stocha. Złote medale nie mogą jednak doprowadzić do wyparcia z pamięci pozasportowego tła igrzysk – całkowitego upadku idei olimpijskiej. Proces ten doskonale ilustruje książka Wacława Radziwinowicza „Soczi. Igrzyska Putina”.
Miłośnicy kryminałów! Na dobre trwa zima – cóż, taki mamy klimat! Spróbujcie przeto oderwać się od bestsellerów z mroźnej Skandynawii i przenieść się choć na chwilę do spalonej słońcem Afryki. W podróż do Namibii zabiera nas Bernhard Jaumann.
„Ostatni wyścig” to fabularna opowieść o reporterskim śledztwie francuskiego dziennikarza Frédérica, który próbuje poznać prawdę o sukcesie i klęsce Ayanleha Makedy, fikcyjnego etiopskiego biegacza, zwycięzcy „tryptyku amerykańskiego” – maratonów w Nowym Jorku, Bostonie i Chicago oraz medalisty na dwóch kolejnych igrzyskach. W Pekinie sportowiec zostaje oskarżony o stosowanie dopingu. Traci złoty medal, a Etiopczycy szybko usuwają go z reprezentacji i wysyłają na front.
Najnowszy film Paula Greengrassa – „Kapitan Phillips” – to nie tylko historia o dramatycznym losie porwanego przez piratów somalijskich Richarda Phillipsa, kapitana MV Maersk Alabama, lecz także opowieść o lęku Ameryki przed Afryką, o stereotypach utrudniających zbudowanie rzeczywistej współpracy między tymi kontynentami. Stwierdzić można, że to dzieło komplementarne wobec dwóch innych filmów z 2013 r., również podejmujących problem piractwa w Zatoce Adeńskiej. Duńskie „Porwanie” Tobiasa Lindholma skupia się na psychologicznej charakterystyce losu uprowadzonych i postawach armatorów. „22 minuty” Wasilija Sierikowa to z kolei film akcji, opowieść o porwaniu i akcji odbicia rosyjskich marynarzy z rąk somalijskich piratów. „Kapitan Philips” wypełnia lukę między produkcją duńską i rosyjską, między dramatem psychologicznym a kinem sensacyjnym.
Teksty zawarte w obu wznowieniach reportaży Ryszarda Kapuścińskiego obrazują moment przełomowy w dziejach Czarnego Lądu. W latach 60. świat wierzył, że koniec kolonizacji stanie się jutrzenką sukcesu nowych krajów. O Afryce pisano wtedy wiele – znaczną część tekstów powstałych po tzw. Roku Afryki (1960) odłożyć można jednak do lamusa historii. Wnioski wielu z komentatorów przeobrażeń Czarnego Lądu okazały się całkowicie chybione. Dziś w mediach dominuje dyskurs afropesymistyczny, piętnujący kolejne przewroty, zamachy stanu i kryzysy humanitarne na południe od Sahary. Czy zatem sięganie do tekstów Ryszarda Kapuścińskiego powstałych pół wieku temu ma sens? Co może nam powiedzieć o współczesnej Afryce diagnoza postawiona kilka dekad temu, która tylko częściowo się sprawdziła?
Co łączy słynącą z wyrobu dziegciu wieś Bielankę z Zyndranową – miejscowością znajdującą się godzinę marszu od przejścia granicznego w Barwinku? Obie przestrzenie to skanseny tradycyjnej kultury łemkowskiej. Chciałoby się rzec: niestety skanseny.