Afryka widziana z peerelu (12): Korczak (2)
Dziś ciąg dalszy analizy powieści Janusza Korczaka, czyli o „Królu Maciusiu” i Afryce.
Dziś ciąg dalszy analizy powieści Janusza Korczaka, czyli o „Królu Maciusiu” i Afryce.
„Maciuś jedzie w gości do króla ludożerców. Rozumiesz? Do najdzikszych Murzynów z całej Afryki. Tam jeszcze żaden z białych królów nie był. Rozumiesz? Jego tam zjedzą. Z pewnością go zjedzą. Jestem w rozpaczy” – takie zdania o wyprawie króla Maciusia I do Afryki wkłada w usta premiera bliżej nieokreślonego kraju europejskiego Janusz Korczak. Przybliżmy pokrótce wizerunek Afryki w powstałym przed niespełna wiekiem utworze, na którym wychowało się kilka pokoleń Polaków.
Prezentujemy kolejnego, współcześnie zapomnianego prozaika, autora kilku książek o Afryce i jego wizję kultury nigeryjskiej – nie tylko dla najmłodszych.
Autorem większości filmów dokumentalnych o Afryce powstałych w okresie PRL był Tadeusz Jaworski. Chociaż dorobek filmowy Jaworskiego imponuje wszechstronnością tematów, nie znalazł on zbyt wielu naśladowców, a jego filmy pokazywane są sporadycznie.
Dla wielu Polaków zainteresowanych tematyką afrykańska, opisywani przez Colina Turnbulla Ikowie stali się synonimem anomii w stanie wojennym. Po przekładzie książki Turnbulla na język polski (1980 – już sama data polskiej edycji zdaniem wielu wskazywała na aluzję do sytuacji w Polsce) i ukazaniu się eseistycznej recenzji Macieja Iłowieckiego w „Odrze” (1983), Józef Wieczorek, pracownik Instytutu Nauk Geologicznych UJ, umieścił na drzwiach placówki fragment Ików jako metaforę rozpadu więzi w środowisku naukowców. Przybliżmy pokrótce sylwetkę etnografa, którego aż trzy książki o Afryce ukazały się w okresie PRL.
Drugi utwór stanowiący sentymentalny zapis wspomnień z pobytu w Afryce, trzykrotnie (!) wydany w okresie PRL (1965, 1967, dwutomowa edycja w serii „Naokoło Świata” – 1975), stanowi „Moja lwia rodzina” urodzonej na Śląsku Joy Adamson.
Popularność „Pożegnania z Afryką”, wznawianego w okresie PRL trzykrotnie (1962, 1965, 1988), wpłynęła na pojawienie się w naszym kraju „postkolonialnego sentymentalizmu”, „patrzenia sercem” na Afrykę. Jaki obraz wschodniej części kontynentu przedstawia Karen Blixen? Co w nim tak bardzo zaintrygowało Polaków?